کد خبر: 31072 | زمان مخابره: ۱۱:۵۲:۴۵ - سه شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ | بدون نظر | دفعات مشاهده : 111 بازدید | |

ادامه خام فروشی زعفران طلای سرخ

با وجود افزایش ۳۳٫۳۳ درصدی صادرات زعفران طلای سرخ به ۵۶ کشور در ۹ ماه سالجاری اما از ۱۶۰ تن صادرات زعفران، مجموع صادرات در بسته‌بندی‌های خرد ۱۰ تا ۳۰ گرمی و کمتر از ۳۰ گرمی به ۵۰ گرم هم نمی‌رسد و این یعنی خام فروشی و ارزان فروشی دسترنج کشاورزان.

یکم – بر اساس آمار و گزارش های موجود سالانه حدود ۸٫۳ میلیارد دلار گردش مالی زعفران در جهان است که بر اساس گزارش های داخلی و بین المللی و البته متفاوت، سهم تولید زعفران ایران از ۹۶ تا ۸۸٫۸ درصد اعلام می شود .

دوم – بر اساس آنچه که ITC (مرکز بین المللی تجارت) اعلام کرده است، میزان صادرات زعفران در سطح جهان در سال ۲۰۱۶ ایران ارزشی افزون بر حدود ۲۲۲ میلیون دلار آمریکا بوده که نسبت به سال قبل از آن، ۹ درصد رشد را نشان می دهد.

سوم – بر اساس گزارش UNIDO و وزارت جهاد کشاوری سطح زیرکشت، تولید و عملکرد جهانی زعفران در سال ۲۰۱۶ و سهم هر یک از تولیدکنندگان به ترتیب به شرح زیر است :
ایران با ۱۰۵هزار و ۷۵۰ هکتار و تولید ۳۳۶تن زعفران ، سهم ۸۸٫۸۸ درصدی در صدر تولیدکنندگان زعفران و به ترتیب هند با ۵هزار و ۷۰۷هکتار و تولید ۲۲ تن و سهم ۵٫۸ درصدی در مقام دوم، یونان با ۱۸۰۰هکتار و ۷٫۲تن و سهم ۱٫۹درصدی در مقام سوم ، افغانستان با ۲۸۱۱هکتار و ۶تن تولید و سهم ۱٫۵۸ درصدی در مقام چهارم، مراکش با ۲۰۰ هکتار ۲٫۳ تن و سهم ۶۸صدم درصدی در مقام پنجم، اسپانیا با ۱۶۵هکتار و تولید ۲٫۳ تن و سهم ۶دهم درصدی در مقام ششم ، ایتالیا با ۵۰۰هکتار و یک تن تولید و سهم ۲۶صدم درصدی در مقام هفتم ، چین با ۵۰۰ هکتار و ۲ تن تولید و سهم ۲۶صدم درصدی در مقام هشتم و آذربایجان با ۳۵هکتار و .۲۳تن تولید و سهم ۶ صدم درصدی در مقام نهم قرار دارد.

چهارم – با کنکاش در آمار بالا و مقایسه تولید و سطح هکتار نکته قابل توجه ای وجود دارد و آن اینکه گرچه ایران با سطح کشت و تولید بسیار بالا با فاصله ۸۸٫۸۸ درصدی در مقام اول قرار دارد اما متوسط عملکرد و تولید زعفران در ایران ۳٫۳ کیلو در هر هکتار است و این در حالیست که این عملکرد در اسپانیا ۱۴ کیلو یعنی ۴٫۲۵ برابر بیشتر از ایران است . به عبارت دیگر عملکرد اسپانیا در تولید در مقایسه با ایران به عنوان بزرگترین که ۶۶۰ برابر آن کشور سطح زیر کشت تولید زعفران دارد، ۴٫۲۵ برابر ارزش افزوده و عملکرد تولید دارد که این نکته خود نشان دهنده نبود برنامه ای جامع و منسجم در این حوزه است.

پنجم – صادرات زعفران در سال ۲۰۱۶ بر اساس گزارش سایت مرکز بین المللی تجارت ۲۲۲میلیون و ۷۸۱ هزار دلار بوده است که سهم ایران با وجود سهم تولیدی ۸۸٫۸۸ درصدی با ۹۳میلیون و ۴۳هزار دلار صادرات با ۴۱٫۷ درصد در مقام اول و اسپانیا با سهم ۶دهم درصدی در تولید با ۶۳ میلیون و ۸۱۱هزار دلار صادرات با سهم ۲۹٫۵ درصدی در مقام دوم است . این موضوع نیز نشان می دهد که اسپانیایی ها با وجودی که از نظر تولید با ۶ دهم تولید در مقام ششم دنیا قرار دارند اما توانسته اند با برنامه ریزی و برندسازی و … مقام دوم را در میزان صادرات طلاح سرخ داشته باشند. 
بویژه اینکه بر اساس گزارش همین مرکز بین المللی تجارت اسپانیا در سال ۲۰۱۶ با خرید ۵۳ میلیون و ۳۳هزار دلار زعفران در مقام اول کشورهای عمده وارده کننده زعفران در جهان است . 
اگر بخواهیم فقط اعداد اعلام شده در میزان واردات و صادرات زعفران اسپانیا را در سال ۲۰۱۶ و تفاوت آن را مبنا قرار دهیم مشخص می شود که اسپانیایی تنها با دلالی این محصول توانسته اند ۱۵ میلیون و ۷۷۸ هزار دلار در سال ۲۰۱۶ را بدست بیاورند . و این در حالیست که صادرکنندگان در ایران با فروش فله ای زعفران تنها سودشان ناشی از احجاف در قیمت خرید از کشاورزان و تولیدکنندگان است.

ششم – با نگاهی به این واقعیت که ایران با سهم ۸۸٫۸۸ درصدی تولید زعفران در جهان و امکانات صادرات به ۵۶ کشور خارجی و توجه به این واقعیت که تقریبا هر کیلو زعفران را در ۹ ماه سالجاری تقریبا معادل یک هزار و ۳۷۰دلار صادر کرده ایم می توان به واقعیت های تلخ تری نیز اشاره کرد و آن اینکه در حالیکه زعفران در ایران با کمترین قیمت و حتی زیر قیمت تمام شده از کشاورزان توسط دلالان خریداری می شود ( قیمت اعلامی ۴۳ میلیون ریال تا ۵۷ میلیون ریال که در طرح خرید توافقی تعاونی روستایی) که البته در بازار این قیمت ها بسیار پایین تر یعنی از ۳۵میلیون ریال تا ۴۵ میلیون ریال از روستاییان و تولیدکنندگان خریداری می شود و در واقع همین سود خام فروشی هم به جیب دلالان و نه تولیدکنندگان و دولت می رود .

به دیگر سخن تفاوت میزان خرید و صادرات آنهم به صورت فله با توجه به اینکه صادرات این محصول معاف از مالیات و … است نشان دهنده این واقعیت است که تقریبا ۵۰ درصد سود گردش مالی این محصول به جیب صادرکنندگان می رود.
هفتم : بر اساس آمارنامه وزارت جهاد کشاورزی وضعیت مکانی و جغرافیایی تولید زعفران در سال ۱۳۹۵ خراسان رضوی با ۸۲هزار و ۷۱۲هکتار و با ۷۸ درصد نسبی از کل با میزان ۲۵۷ تن زعفران و بادرصد نسبی از کل ۷۶درصد مقام اول و خراسان جنوبی با ۱۵هزار و ۷۵۴ هکتار و با ۱۵درصد نسبی از کل و با ۵۱ تن زعفران و با ۱۵درصد نسبی از کل مقام دوم ، (خراسان شمالی ، یزد، فارس، اصفهان و کرمان ) با ۵هزار و ۲۶۰ هکتار و با ۵ درصد نسبی از کل و تولید ۲۲ تن با ۷ درصد نسبی از کل در مقام سوم و سایر استان های کشور نیز با یک هزار و ۵۴۴هکتار با ۲ درصد نسبی از کل و تولید ۶ تن و با ۲ درصدی نسبی از کل در جایگاه چهارم قرار دارند.

از مجموع ۸۲ هزار هکتار اراضی زیر کشت زعفران استان خراسان رضوی، هشت هزار و ۵۰۰ هکتار یعنی معادل ۱۲ درصد استان به اراضی شهرستان تربت حیدریه و از مجموع افزون بر ۵۰ هزار هکتار عرصه کشاورزی شهرستان زاوه، ۱۲ هزار هکتار معادل ۱۷ درصد ظرفیت استان به کشت زعفران اختصاص دارد. 
در سطح استان ۱۱۷ هزار خانوار به کشت زعفران مشغول هستند که از این میزان بین ۱۴ تا ۱۵ هزار خانوار به زعفران کاران تربت حیدریه اختصاص دارد و تعداد بهره برداران بخش کشاورزی زاوه نیز ۱۷ هزار نفر است که بالغ بر ۹۰ درصد آن ها به کشت زعفران مشغول هستند. 
اکنون به ازای هر هکتار زمین زعفران، ۲۲۰ نفر روز مشغول کار هستند که در کل ۷۰ هزار نفر اشتغال مستقیم و دو تا سه برابر این رقم، اشتغال غیرمستقیم به دست می آید. 

در حالی که متوسط تولید زعفران در استان چهار کیلوگرم در هر هکتار است، این رقم در شهرستان تربت حیدریه بین ۳٫۸ تا ۴٫۱ کیلوگرم در هکتار است که در سال تولید ۳۲ تن زعفران خشک را برای این خطه به همراه دارد. 
در شهرستان زاوه نیز همین ارقام وجود دارد با این تفاوت که سال ۹۵ بدلیل کاهش نزولات جوی و سرمازدگی میزان برداشت زعفران با ۳۰ درصد کاهش نسبت به سال قبل، به ۲۸ تن رسید، اما به طور کلی متوسط برداشت در این شهرستان ۴۰ تن در سال است.
هفتم : بر اساس آمارنامه وزارت جهاد کشاورزی وضعیت مکانی و جغرافیایی تولید زعفران در سال ۱۳۹۵ خراسان رضوی با ۸۲هزار و ۷۱۲هکتار و با ۷۸ درصد نسبی از کل با میزان ۲۵۷ تن زعفران و بادرصد نسبی از کل ۷۶درصد مقام اول و خراسان جنوبی با ۱۵هزار و ۷۵۴ هکتار و با ۱۵درصد نسبی از کل و با ۵۱ تن زعفران و با ۱۵درصد نسبی از کل مقام دوم ، (خراسان شمالی ، یزد، فارس، اصفهان و کرمان ) با ۵هزار و ۲۶۰ هکتار و با ۵ درصد نسبی از کل و تولید ۲۲ تن با ۷ درصد نسبی از کل در مقام سوم و سایر استان های کشور نیز با یک هزار و ۵۴۴هکتار با ۲ درصد نسبی از کل و تولید ۶ تن و با ۲ درصدی نسبی از کل در جایگاه چهارم قرار دارند. 

از مجموع ۸۲ هزار هکتار اراضی زیر کشت زعفران استان خراسان رضوی، هشت هزار و ۵۰۰ هکتار یعنی معادل ۱۲ درصد استان به اراضی شهرستان تربت حیدریه و از مجموع افزون بر ۵۰ هزار هکتار عرصه کشاورزی شهرستان زاوه، ۱۲ هزار هکتار معادل ۱۷ درصد ظرفیت استان به کشت زعفران اختصاص دارد. 
در سطح استان ۱۱۷ هزار خانوار به کشت زعفران مشغول هستند که از این میزان بین ۱۴ تا ۱۵ هزار خانوار به زعفران کاران تربت حیدریه اختصاص دارد و تعداد بهره برداران بخش کشاورزی زاوه نیز ۱۷ هزار نفر است که بالغ بر ۹۰ درصد آن ها به کشت زعفران مشغول هستند. 
اکنون به ازای هر هکتار زمین زعفران، ۲۲۰ نفر روز مشغول کار هستند که در کل ۷۰ هزار نفر اشتغال مستقیم و دو تا سه برابر این رقم، اشتغال غیرمستقیم به دست می آید. 
در حالی که متوسط تولید زعفران در استان چهار کیلوگرم در هر هکتار است، این رقم در شهرستان تربت حیدریه بین ۳٫۸ تا ۴٫۱ کیلوگرم در هکتار است که در سال تولید ۳۲ تن زعفران خشک را برای این خطه به همراه دارد. 
در شهرستان زاوه نیز همین ارقام وجود دارد با این تفاوت که سال ۹۵ بدلیل کاهش نزولات جوی و سرمازدگی میزان برداشت زعفران با ۳۰ درصد کاهش نسبت به سال قبل، به ۲۸ تن رسید، اما به طور کلی متوسط برداشت در این شهرستان ۴۰ تن در سال است. 
هشتم : در خصوص موضوعات مرتبط با تولید و صادرات زعفران طلای سرخ البته گفتنی ها بسیار زیاد است که در این مقال نمی گنجد. 
***جزییات صادرات ۱۶۰ تن زعفران ایران به ۵۶ کشور جهان 
طی ۹ ماهه نخست امسال بیش از ۱۶۰ تن زعفران به کشورهای مختلف صادر شده است که ۳۳٫۳۳ درصد از نظر وزنی و ۲۶٫۰۵ درصد از نظر ارزشی نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته افزایش یافته و در این میان امارات، هنگ کنگ، اسپانیا، افغانستان و چین در صدر این جدول قرار دارند. 
بر اساس آمار رسمی منتشر شده طی ۹ ماهه امسال بالغ بر ۱۶۰ تن زعفران به ارزشی بیش از ۲۱۹ میلیون و ۲۷۰ دلار به ۵۶ کشور مختلف صادر شده است که از نظر وزنی ۳۳٫۳۳ درصد از نظر ارزشی و ۲۶٫۰۵ درصد رشد را نشان می‌دهد. 
لتونی، اتریش، اردن، اسپانیا، استرالیا، اسلوواکی، آفریقای جنوبی، افغانستان، الجزایر، آلمان، امارات متحده عربی، انگلستان، آمریکا، ایتالیا، بحرین، برزیل، بلژیک، بوسنی هرزگوین، پاکستان، تایوان، ترکیه، ترکمنستان، جمهوری چک، جمهوری کره، چین، دانمارک، ژاپن، سنگاپور، سوئد، سوئیس، صربستان، عراق، عمان، فرانسه، فنلاند، فیلیپین، قرقیزستان، قطر، کانادا، کویت، گرجستان، لبنان، لهستان، ماداگاسکار، مالتا، مالزی، مجارستان، مراکش، موریس، نروژ، نیوزلند، ویتنام، هلند، هند، هنگ‌کنگ و یونان ۵۶ مشتری زعفران ایرانی در ۹ ماهه نخست امسال بودند 
که در این میان امارات متحده عربی با بیش از ۲۳ تن، هنگ کنگ با بیش از ۱۵ تن، اسپانیا با بیش از ۱۴ تن، افغانستان با بیش از پنج تن و چین با بیش از چهار تن بزرگترین مشتریان طلای سرخ ایران هستند که مجموعا بالغ بر ۷۸ درصد این محصول را خریداری کرده‌اند.
البته در این میان کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، انگلستان، ایتالیا، بلژیک، سوئد، سوییس، فرانسه، کانادا و هلند جزو کشورهای اروپایی و آمریکایی هستند که نسبت به سال گذشته تمایل و خرید بیشتری داشته‌اند و کشورهایی مانند ماداگاسکار نیز به تازگی به جمع مشتریان زعفران ایرانی پیوسته‌اند. 
البته نگاهی به وضعیت صادرات زعفران نشان می‌دهد که همچنان بیشترین حجم صادرات این محصول به زعفران فله‌ای اختصاص دارد که به بیش از ۵۰ تن رسیده است و از سوی دیگر نیز زعفران خرد نشده و ساییده نشده بالغ بر ۲۵ تن صادر شده است، 
اما مجموع صادرات زعفران در بسته‌بندی‌های خرد ۱۰ تا ۳۰ گرمی و کمتر از ۳۰ گرمی به ۵۰ گرم هم نمی‌رسد. 

علی اصغرافتاده**
***رئیس دفتر ایرنا در تربت حیدریه



ارسال نظر


آخرین خبرها