کد خبر: 789 | زمان مخابره: ۱۱:۱۰:۰۲ - سه شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۰ | بدون نظر | دفعات مشاهده : 7,366 بازدید | |

عقود «خرید دین»،«استصناع» و «مرابحه» به عملیات بانکداری کشور افزوده شد

با ابلاغ مصوبه جدید دولت به وزارت اقتصاد، بانک مرکزی ومعاونت برنامه ریزی، ۳ عقد «استصناع» ، «مرابحه» و «خرید دین» به طور رسمی به آیین نامه فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) اضافه شدند.

به گزارش فارس، هیئت وزیران بنا به پیشنهاد بانک مرکزی و به استناد ماده ۹۸ قانون برنامه پنج ساله پنجم، سه عقد «استصناع»، «مرابحه» و «خرید دین» را که جزو عقود بانکداری اسلامی است به فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) الحاق کند.

استصناع چیست؟

استصناع عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین در مقابل مبلغی معین، متعهد به ساخت (تولید، تبدیل و تغییر) اموال منقول و غیرمنقول، مادی و غیرمادی با مشخصات مورد تقاضا و تحویل آن در دوره زمانی معین به طرف دیگر می شود.

بانک ها می توانند به منظور گسترش بخش های تولیدی از قبیل صنعت و معدن، مسکن و کشاورزی، تسهیلات لازم را به مشتریان در قالب عقد استصناع اعطا کنند. بانک ها ساخت موضوع استصناع را در قالب قرارداد استصناع دیگری به سازنده واگذار می کنند.

اموال موضوع عقد استصناع نباید ساخته شده باشد و باید دارای مشخصات مورد تقاضا و برخوردار از استانداردهای قابل قبول در کشور بوده و ویژگی های آن از قبیل اندازه، حجم، کیفیت، کمیت و غیره به طور صریح در عقد ذکر شود.

در عقد استصناع مبلغ و نحوه پرداخت آن باید معلوم و مشخص باشد.

مرابحه چیست؟

مرابحه قراردادی است که به موجب آن عرضه کننده بهای تمام شده اموال و خدمات را به اطلاع متقاضی می رساند و سپس با افزودن مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود، آن را به صورت نقدی، نسیه دفعی یا اقساطی، به اقساط مساوی و یا غیرمساوی در سررسید یا سررسیدهای معین به متقاضی واگذار می کند.

بانک ها می توانند به منظور رفع نیازهای واحدهای تولیدی، خدماتی و بازرگانی برای تهیه مواد اولیه، لوازم یدکی، ابزار کار، ماشین آلات، تاسیسات، زمین و سایر کالاها و خدمات مورد احتیاج این واحدها و نیازهای خانوارها برای تهیه مسکن، کالاهای با دوام و مصرفی و خدمات به سفارش و درخواست متقاضی مبادرت به تهیه و تملک این اموال و خدمات کرده و سپس آن را در قالب عقد مرابحه به متقاضی واگذار کنند. بانک ها مکلفند قبل از انعقاد عقد مرابحه اطمینان حاصل کنند که اصل منابع و سود متعلقه در طول مدت قرارداد، قابل برگشت می باشد. اعطای تسهیلات در قالب عقد مرابحه با توجه به بهای تمام شده و سود بانک تعیین خواهد شد. بانک ها مکلفند تمهیدات لازم را برای استفاده از ابزارها و کارت های الکترونیکی در قالب عقد مرابحه فراهم کنند.

خرید دین چیست؟

خرید دین قراردادی است که به موجب آن شخص ثالثی دین مدت دار بدهکار را به کمتراز مبلغ اسمی آن به صورت نقدی از داین خریداری می کند. بانک ها می توانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای تمامی بخش های اقتصادی، دیون موضوع اسناد و اوراق تجاری مدت دار متقاضیان را خریداری کنند.

اسناد و اوراق تجاری به آن دسته از اسناد و اوراق بهادار اطلاق می شود که مفاد آن حاکی از طلب حقیقی متقاضی باشد.

بانک ها مکلفند قبل از خرید دین موضوع اسناد و اوراق تجاری، از حقیقی بودن دین و نقدشوندگی آن در سررسید، اطمینان حاصل کنند. دستورالعمل اجرایی عقود استصناع، مرابحه و خرید دین در چارچوب قوانین و مقررات توسط بانک مرکزی تهیه و به تصویب شورای پول و اعتبار خواهد رسید.

توضیحات یک صاحبنظر اقتصاد اسلامی در خصوص مرابحه، خرید دین و استصناع

سعید فراهانی، صاحبنظر اقتصاد اسلامی در گفت وگو با خراسان در قالب چند مثال عقود «مرابحه»، «خرید دین» و «استصناع» را تشریح کرد. فراهانی گفت: عقد مرابحه را تا به حال در بانکداری داشتیم و این عقد در واقع یک حالت کلی تر از فروش اقساطی است، منتها در مرابحه به دو نوع می توان پرداخت داشت به صورت یک دفعه و به صورت اقساطی.

وی افزود: به عنوان مثال شما برای خرید تجهیزات یک کارخانه به بانک مراجعه می کنید و می گویید فلان تجهیزات را می خواهم. بانک برای شما تجهیزات را خریداری می کند مثلا ۱۰۰میلیون تومان و می گوید مثلا با ۱۰درصد سود آن را به صورت نسیه به شما می فروشد حالا مبلغ ۱۱۰میلیون تومان را یا مثلا در عرض یکسال به صورت اقساطی از شما می گیرد یا پس از یکسال ۱۱۰ میلیون تومان یکجا از شما می گیرد، بنابراین در عقد مرابحه یک درصد سود مشخص باید وجود داشته باشد.

خرید دین

فراهانی در مورد عقد «خرید دین» گفت: این عقد نیز در بانکداری بدون ربا بوده است ولی عمل نمی شده است و حالا چون مشهور فقهاء فروش دین را مجاز می دانند، قرار است اجرا شود و به این شکل است که مثلا بنده از کسی طلب دارم و چک ۶ماه دیگر به مبلغ یک میلیون تومان دارم چون الان پول نیاز دارم آن چک معتبر را به بانک می برم و ۹۰۰هزار تومان یا ۹۵۰هزار تومان پول نقد می گیرم این کار بانک را اصطلاحا تنزیل می گویند بنابراین در «فروش دین» شما می توانید طلب را به شخص دیگری بفروشید.

استصناع

فراهانی، صاحبنظر در اقتصاد اسلامی گفت: استصناع یا سفارش ساخت معمولا بر این اساس است که مثلا کشتی یا هواپیما یا خانه را به یک شرکت سازنده سفارش می دهند به عنوان مثال یک شرکت هواپیمایی یا مسافربری با استفاده از این عقد قصد خرید هواپیما دارد، سفارش ساخت را به شرکت سازنده می دهد و بانک مبلغ خرید هواپیما را به صورت نقدی به شرکت سازنده می دهد و طبیعتا چون بین مبلغ نقدی یک کالا و مبلغ نسیه آن تفاوت هست وقتی به صورت نسیه از خریدار مبلغ را می گیرد بیشتر از مبلغ نقدی می شود که این مبلغ البته بین بانک و خریدار توافق می شود.

فراهانی در ادامه افزود: فرق بین استصناع و مرابحه در این است که در مرابحه شما کالای ساخته شده را خرید می کنید اما در استصناع سفارش ساخت کالا را می دهید و آن را سازنده می سازد و طبیعی است که بانک برای تضمین بازپرداخت خود کالا یا وثیقه ای را از شما می گیرد.



ارسال نظر


آخرین خبرها